نقش ApoA1 &ApoB در بررسی ریسک بیماران قلبی عروقی

 

ناهنجاری های متابولیسم لیپید نقش اصلی را در آترواسکلروز و بیماری عروق کرونر  (CHD) بازی می کند. یک رابطه مستقیم بین سطح بالای کلسترول و آنفارکتوس میوکارد وجود دارد و در سطح بافتی رسوب کلسترول در مناطق با آسیب سلول اندوتلیال رخ می دهد که بخش بارز ضایعات آترواسکلروزی می باشد.

چهار دسته اصلی از لیپوپروتئین شامل شیلومیکرون ها، VLDL، LDL، و HDL ؛ دارای قسمت های پروتئینی مهم هستند که بیشتر از لیپوپروتئین ها در بیماری های آترواسکلروتیک مخصوصا عروق کرونری تاثیرگذارند، مثل ApoA1  و ApoB و نسبت ApoB/ApoA1 .

نسبت ApoB/ApoA1 با اختصاصیت و حساسیت بسیار بالا، بهترین فاکتور برای جایگزینی ارزیابی لیپوپروتئین ها در بررسی ریسک بیماران قلبی عروقی است.

از این نسبت برای بررسی بیماریهای آترواسکلروتیک و تشخیص بیماری Tangier (کمبود مادرزادی HDL) استفاده می شود.

ApoA1  (ApoA) پروتئین غالب (70-90%)HDL  بوده و افزایش آن رابطه عکس با بروز بیماریهای قلبی عروقی دارد.

ApoB پروتئین غالب در لیپوپروتئین های کم چگالی (LDL،VLDL ،IDL) بوده و افزایش آن رابطه مستقیم  بروز بیماریهای قلبی عروقی دارد.

 

Normal range of ApoB/ApoA1:  Male:0.4 / Female:0.3

Average risk:  Male: 1.0 / Female: 0.9

Twice average risk:  Male: 1.6 / Female: 1.5

 

 موارد استفاده از ApoA1 و ApoB:

 

۱- برای بررسی ریسک بیماری‌هایعروق قلبی (CAD)سطح ApoA1 رابطه غیر مستقیم با شروع بیماری‌های قلبی عروقی و بیماری‌های عروق محیطی دارد.

نسبت ApoB/ApoA1حساسیت و اختصاصیت خیلی بیشتریاز پروفایل چربییا لیپوپروتئین‌ها به تنهایی، برای بیماری های عروق کرونری دارد.

۲- ارزیابی بیماری‌های آترواسکلروتیک

۳- برای تشخیص بیماریTangier (کمبود مادرزادی HDL)

موارد افزایشAPO A-1:

– بیماری ژنتیکی نادر هیپر آلفا لیپوپروتئینمی فامیلی

موارد کاهش APO A-1:

۱- نفروز و نارسایی مزمن کلیوی۵- بیماری ApoA1 Melano

۲- بیماری نادر ژنتیکی هیپرآلفا لیپوپروتئینمی فامیلی۶- کمبود Apo A-I – C-III

۳- دیابت کنترل نشده۷- بیماری‌های کبدی

۴- کمبود ApoC-II۸- بیماری پارکینسون

موارد افزایشAPO B:

۱- بیماری‌های کبدی۶- بیماری دیابت

۲- هیپرلیپوپروتئینمی انواع IIa و IIb و V۷- هیپرلیپیدمی مرکب فامیلی

۳- سندرم کوشینگ۸- هیپوتیروئیدی

۴- پورفیری۹- سندرم نفروتیک و نارسایی کلیوی

۵- سندرم ورنر

موارد کاهش APO B:

۱- بیماریTangier۶- سندرم Reye

۲- هیپرتیروئیدی۷- بیماری های شدید

۳- هیپو لیپوپروتئینمی۸- بدنبال جراحی

۴- کمبود ApoC-II۹- آبتا لیپوپروتئینمیا

۵- سوء تغذیه

6- سیروز کبدی

 

محدودیت‌ها

۱- تأثیر داروئی رویapoA-1:

*   افزایش: کاربامازپین، استروژن، اتانول، لوواستاتین، نیاسین، قرص‌های ضدبارداری، فنوباربیتال، پراواستاتین، سیمواستاتین

*   کاهش: آندروژن‌ها، بتابلوکرها، دیورتیک‌ها و پروژستین‌ها

۲– سایر تأثیرات رویapoA-1:

*   افزایش: ورزش

*   کاهش: سیگار کشیدن، حاملگی، رژیم غذایی پرچرب (غیراشباع) و کاهش وزن

۳- تأثیرات داروئی رویApo B:

*   افزایش: آندروژن‌ها، بتابلوکرها، دیورتیک‌ها و پروژستین‌ها

*   کاهش: استروژن، لوواستاتین، سیمواستاتین، نیاسین و تیروکسین

۴- سایر تأثیرات رویApo B:

*   افزایش: حاملگی

*   کاهش:رژیم غذایی پرچرب (غیراشباع)،کلسترول پایین و کاهش وزن

 

ApoA1 و ApoB جزء واکنشهای فاز حاد هستند و نباید در بیماران، درخواست و اندازه گیری شود.

 

در آزمایشگاه سلام آزمایشات ApoA1 ، ApoB و ApoB/ApoA1

بصورت روزانه و اورژانسی(یک ساعته)انجام می شوند