ویتامین A
ویتامین A از خانواده رتینوئید اسید ها بوده و محلول در چربی می باشد و در کبد ذخیره می گردد لزوماسه فرمویتامین A وجود دارد
1-رتینول ها فعال ترین فرم ویتامین A بوده و در منابع حیوانی غذا ها یافت می شودو به فرم از پیش ساخته شده ویتامین A معروف است.
2- کاروتن ها یا پروویتامین A در منابع گیاهی یافت می شود و پستانداران دو سوم ویتامین A خود را از آن بدست می آورند.
3- کاروتنوئید ها بزرگترین گروه ویتامین A بوده و بفرم بدون الکل یا Fatty acyl ester وجود دارد.
ویتامین Aعلاوه بر اینکه بینائی چشمهارا تامین نموده و از شب کوری جلوگیری می کند ، در رشد استخوان ، دندانها ، بافت نرم و غشاء مخاطی مشارکت نموده و بعنوان عامل ضد عفونت عمل می کند.
 |
رنج نرمال ویتامین A در جدول زیر آمده است : |
موارد استفاده از سنجش سطح سرمی ویتامین A :
1- کمک به تشخیص شب کوری
2- ارزیابی اختلالات پوستی
3- تحقیق در شک به کمبود ویتامین A
موارد افزایش ویتامین A :
1- بیماری مزمن کلیوی
2- هیپرکلسیمی ناشناخته در نوزادان
3- مسمومیت ویتامین A
موارد کاهش ویتامین A :
1- A بتالیپوپروتئینمیا
2- سندرم کارسینوئید
3- عفونتهای مزمن
4- CF (سیستیک فیبروزیس)
5- TB انتشار یافته
6- هیپوتیروئیدیسم
7- کوری نوزادی
8- بیماری های کبد ، گوارش و پانکراس
9- شب کوری
10- سوء جذب پروتئین
11- کمبود روی (ZN)
محدودیت ها :
– مصرف الکل در حد متوسط ، کنتراسپتیوخوراکی ، Probucol سطوح ویتامین A را افزایش می دهد.
– مصرف طولانی مدت و زیاد الکل ، آلوپرینول ، کلستیرآمین ، روغن معدنی ، نئومایسین سطوح ویتامین A را کاهش می دهند.
– سطح سرمی رتینول تا تخلیه ذخایر کبدی ، نرمال باقی می ماند و لذا مقادیر بالای 3/0 میلی گرم در لیتر ویتامین A، نشانگر ذخیره کافی کبد و مقادیر کمتر از 1/0 میلی گرم در لیتر دلیل کمبود ویتامین A می باشد.
– نمونه هایی که در تماس با لوله های پلاستیک باشند و یادر معرض نور شدید قرار گیرند ممکن است بطور کاذب مقادیر را پایین تر نشان دهند.
برای سنجش ذخیره کبدی ویتامین A از آزمایش RDR(relative Dose-Response) استفاده می شود
اندازه گیری سطح سرمی ویتامین A چندین معایب دارد :
– فقط در کمبود شدید سطح سرمی آن کاهش می یابد (زمانی که ذخیره کبد نزدیک اتمام باشد )
– عفونتها سطح سرمی آن را پایین می آورند و بطور کاذب کمبود تلقی می شود و لذا آزمایش RDR برای سنجش ذخایر کبدی ویتامین A طراحی شده است که در آن Retinyl Palmitate به یکی از دو صورت زیر به فرد داده می شود :
1- 1000 میکروگرم مخلوط در آب تزریق وریدی طی 30 دقیقه
2- 450 میکروگرم محلول در روغن ذرت بصورت خوراکی پس از تجویز بیمار 5 ساعت ناشتا می ماند و بعد نمونه گیری می شود
RDR از فرمول زیر محاسبه می گردد و رنج نرمال آن 10% > است.
RDR بیشتر از 20% دلیل تخلیه ذخایرکبدی ویتامین A می باشد
ویتامین A خوراکی در تستPDR، در مشکلات سوء جذب (مثل سوء جذب ، سیروز کبدی ، کلستاز ، بیماری های کبدی و کمبود روی) کمتر جذب شده و بطور کاذب ممکن است تست RDR را نرمال نشان دهد.
سطح سرمی ویتامین A در آزمایشگاه سلام به روش استاندارد طلایی HPLC انجام می شود
